Gastblog: Sociaal leven

Over dit onderwerp kan ik een boek schrijven. Voor mij is het sociale deel hetgeen waarbij mijn autisme mij het meeste in de weg zit. Door veel negatieve ervaringen op dit vlak ben ik ook heel onzeker geworden. Hiervan ben ik op de weg terug, maar dat heeft tijd nodig. Die onzekerheid komt vooral door het gevoel van ‘anders zijn’. Dit hoor je vaak en is heel lastig uit te leggen als je het (gelukkig) niet hebt. Ik merk vooral aan mijn lijf dat het dan gespannen wordt en ik ga ook heel erg nadenken over wat ik wel en niet moet zeggen in die situatie. Ik ben dan niet mezelf. Door het nadenken over wat te zeggen klap ik juist dicht en loop ik constant achter het tempo van het gesprek aan. Wat heb ik dit mezelf lang kwalijk genomen, dat ik dan op bijvoorbeeld een verjaardag bijna niks zei. Nu weet ik van mezelf dat ik meer het type luisteraar ben en dat is goed. Ook merk ik dat ik bij sommige sociale verplichtingen het voor mij een beetje voelt als ‘nu zitten we hier bij elkaar en moeten we dus gaan praten zodat het niet stil is’. Dus praten we dan maar over het weer of het nieuws. Natuurlijk kan ik er dan voor kiezen om er niet heen te gaan, maar ik probeer een goede balans te vinden tussen verwachtingen van de buitenwereld en waar ik mij goed bij voel. Ik ben van mening dat je niet altijd overal onder uit kan en vind het dan ook wel goed om die ervaringen op te blijven doen zodat de drempel niet heel hoog wordt voor een volgende keer.

Ik voel mij het zekerst tijdens een 1 op 1 gesprek. Ik kan mij dan goed concentreren op de ander en er is weinig afleiding. In groepssituaties praten mensen vaak door elkaar en dat put mij uit. De onzekerheid komt bij mij dan ook naar boven want, als ik dan wel iets zeg, zijn er gelijk meerdere paren ogen op mij gericht en dat vind ik nog wel spannend. Wat je vaker ziet bij vrouwen met autisme en wat ik ook doe, is na de hand analyseren wat ik heb gezegd en gedaan. Dit echt tot op detail niveau. Sinds ik weet dat ik autisme heb en dit een kenmerk daarvan is, kan ik mezelf hierin remmen door te zeggen ‘ dit is je autisme en je onzekerheid’. Omdat ik mij hierdoor niet wil laten leiden, kan ik mijn brein dus stoppen. Want dit analyseren kost heel veel energie en is naar mijn mening ook compleet onnodig. Je kunt je voorstellen dat ik in werksituaties waarin ik vroeger zat, zoals op kantoor, ’s avonds dan heel veel te analyseren had. Werk dan 5 dagen in de week en aan het eind van de week ben je kapot.

Over werk gesproken, ik heb dus een tijdje op kantoor gewerkt. Op dat moment wist ik nog niet dat ik autisme had. Het meest typische was: ik heb voor (deels) hetzelfde bedrijf stage gelopen. Hierbij had ik omlijnde taken, zat ik met maximaal 3 mensen in een rustige ruimte en werden de taken stap voor stap uitgebreid. Op deze manier kon ik 40 uur per week wel volhouden en haalde ik zelfs een 9. Ik behaalde mijn diploma en werd vervolgens gevraagd of ik op een andere locatie wilde gaan werken. Dit wilde ik. Het verschil: vrije inloop in de kantoorruimte, collega’s die graag kletsten, de telefoon die om de haverklap ging, veel meer taken die door elkaar liepen en dan ook nog veranderingen van systemen die ik in de basis nog niet helemaal onder de knie had. Gevolg: meerdere keren per week huilend op het toilet omdat het mij te veel werd. Na een half jaar heb ik deze baan opgezegd. Ik snapte het op dat moment niet helemaal omdat ik toch een diploma had gehaald en theoretisch het echt wel aan kon. Zo zie je maar, zelfde diploma, bijna zelfde bedrijf en toch een totaal verschil in resultaat.  Dit is een van de ervaringen waar ik onzeker van werd. Toen ik de diagnose kreeg, vielen deze puzzelstukjes op hun plek en was het heel verklaarbaar voor mezelf waarom het zo is gegaan. Dit helpt in zachter zijn voor mezelf en te helen van mijn negatieve ervaringen.

Nu ik na al die jaren en ervaringen weet dat ik 1 op 1 het sterkste ben, heb ik dus de ambitie om autismecoach te worden. Dit is een doel voor op zijn vroegst volgend jaar. Ergens voelt het wel eng om weer een nieuwe stap aan te gaan, omdat ik na al die negatieve ervaringen van het verleden steeds banger ben geworden om iets nieuws aan te gaan. Maar ik laat mij door angst en onzekerheid niet leiden en weet zeker dat er een moment gaat komen dat ik de stap ga zetten.

Qua privéleven zoek ik ook vaak 1 op 1 contact op. Ik vind het heel belangrijk om interesse in iemand te blijven tonen en betrokken te zijn. Het zit in mijn karakter om zorgzaam te zijn. Wel is het door mijn autistische brein lastig om dingen te onthouden die ik graag zou willen onthouden. De truc die ik toepas is om in mijn telefoonagenda een melding te zetten op de dag dat ik diegene weer zie met hetgeen wat ik hem of haar zou willen vragen, zoals bijvoorbeeld naar een gezondheidskwestie. Dit geeft mijn brein rust want ik hoef het niet meer te onthouden omdat ik eraan herinnert word.

Wel heb ik nog altijd bij leeftijdsgenoten het gevoel dat ik anders ben. Onbewust ga ik mezelf met hen vergelijken en voel me dan al gauw onzeker worden. Zeker tijdens een feestje bijvoorbeeld als ik zie hoe makkelijk sociaal contact anderen (lijkt) af te gaan en ik maar zit te denken wat ik kan zeggen. Ik ben er zeker wel beter in geworden, mede omdat ik heb geaccepteerd dat ik zo ben en dat het goed genoeg is. Dit geeft juist lucht en ruimte om meer mezelf te zijn en dan ontstaan er spontane gesprekken. Heel interessant vind ik het, hoe een brein werkt. Deze leergierigheid helpt mij vooruit.

Verjaardagen zullen nooit mijn hobby worden en dat is oké. Bijna iedereen heeft wel eens sociale verplichtingen die diegene liever zou overslaan. Dat hoort bij het leven vind ik. Het is voor mij een kwestie van de juiste balans zoeken in energie, mezelf ontwikkelen en mijn brein niet overbelasten. Dit is maatwerk, voor iedereen anders. Gun jezelf de tijd om dit te onderzoeken en doe wat voor jou goed voelt.

Anna