In deze reeks delen mensen met autisme en/of ADHD hun persoonlijke verhaal. Niet het gepolijste plaatje dat de buitenwereld vaak verwacht, maar de echte ervaringen — rauw, eerlijk en soms pijnlijk, maar altijd waardevol. We vertellen over zoeken en verdwalen, over maskeren en overleven, over momenten waarop we braken en momenten waarop we sterker terugkwamen dan ooit.
Iedere ervaring is uniek. Er is niet één manier om neurodivergent te zijn, net zomin als er één manier is om mens te zijn.Wat ons bindt, is het verlangen om gezien te worden zoals we werkelijk zijn, zonder voorwaarden, zonder uitlegplicht.
Deze verhalen zijn geen vraag om medelijden. Ze zijn een uitnodiging tot echt luisteren.
Claire (33) kreeg pas op haar 31e de officiële diagnose autisme, na een lange zoektocht vol misverstanden en afwijzing. In dit interview vertelt ze over de kracht van herkenning, haar relatie met haar vrouw Lianne, die recent de diagnose ADHD kreeg, en hoe zij samen hun eigen weg vinden in een wereld vol prikkels, verwachtingen en liefde.
Welke diagnose of neurodivergente identiteit heb je?
Toen ik 19 was en in een depressie zat, begon ik aan een diagnostisch traject. Daarin werd gezegd: “We hebben een vermoeden van autisme, maar we willen dat niet verder uitzoeken.” In plaats daarvan kreeg ik de diagnose borderline, maar daar heb ik me nooit in kunnen vinden.
Jarenlang bleef ik zeggen dat ik dacht dat ik autisme had, maar begeleiders raadden me af om dit te onderzoeken, volgens hen was het niet zo. Uiteindelijk heb ik toch de stap gezet naar de huisarts. Na lange wachttijden en veel miscommunicatie kreeg ik in oktober 2023, op 31-jarige leeftijd, officieel de diagnose autisme.
De diagnose heeft mij zoveel rust gegeven, duidelijkheid en acceptatie voor wie ik ben.
Hoe reageerde je op die diagnose?
Mijn eerste gedachte was letterlijk: “Ik zei het toch.” Er was veel herkenning. Maar in de weken erna kwam er ook verdriet. Je gaat je leven terughalen en vraagt je af: Wat als ik dit eerder had geweten? Hoe had het dan gelopen?
Welke rol speelde aanpassen of ‘maskeren’ in je leven?
Dat is lastig te beantwoorden, omdat ik niet beter wist. Het was gewoon zoals het was.
Achteraf zie ik hoe zwaar de middelbare school voor me was qua prikkels. Ik had vaak hoofdpijn en kreeg regelmatig migraine. De dames achter de receptie vonden zelfs dat ik wel héél vaak om paracetamol vroeg, terwijl dat nu allemaal logisch voelt, als ik kijk naar hoe overprikkeling bij mij werkt.
Sinds de diagnose ben ik me veel bewuster van maskeren. In de thuissituatie probeer ik dat zo min mogelijk te doen.
Wat zijn voor jou de grootste uitdagingen sinds je weet wat er speelt?
De vraag “Wie ben ik?” blijft lastig. Wat is mijn karakter, wat hoort bij autisme, en hoe ga ik daar bewust mee om?
Ik merk dat mijn grens tegenwoordig sneller bereikt is, of beter gezegd: ik luister er nu naar. Vroeger ging ik gewoon veel langer door. Nu stop ik eerder, en dat is soms frustrerend, want het voelt alsof ik vroeger “meer kon”.
Welke kwaliteiten of positieve kanten heb je (her)ontdekt?
Ik ben erg creatief en sta open om nieuwe dingen uit te proberen. Ook kan ik bij problemen meerdere perspectieven zien.
En eerlijk: ik pak dingen vaak sneller op dan mensen zonder autisme.
Hoe heeft de diagnose je kijk op jezelf veranderd?
Niet veel, eigenlijk. Ik wist het al. Maar ik ben nu wel liever voor mezelf, en ik herken mijn grenzen beter. Dankzij begeleiding leer ik hier ook steeds bewuster mee omgaan.
Welke invloed heeft de diagnose gehad op je relaties?
Mijn vader (die waarschijnlijk zelf ook autistisch is, al is het nooit gediagnosticeerd) zei: “Oh ja, dan heb ik dat zeker van jou.” Niet bepaald een gesprek, maar goed. Hij vindt dat ik niet alles op autisme moet schuiven.
Mijn broer en zus vonden het verder prima. Zij hielden eigenlijk altijd al rekening met mij. Zo worden we bijvoorbeeld niet meer uitgenodigd op grote verjaardagen, maar mogen we apart langskomen, iets wat heel goed werkt.
Mijn vrouw kende me al in de tijd dat ik het vermoeden had. Voor haar is de diagnose niet lastig (denk ik!), het geeft haar juist meer duidelijkheid en handvatten om mij beter te begrijpen. Tijdens overprikkeling vindt ze het soms nog wel lastig hoe ze moet reageren.
Wat helpt jou om om te gaan met overprikkeling of stress?
Vaak merk ik het te laat. Dan moet ik echt een week lang niets plannen. In het begin kijk ik dan vooral films of series, daarna kan ik weer lezen en uiteindelijk ook creatief bezig zijn.
Een voorbeeld: wij vieren zowel Belgische als Nederlandse vaderdag, zo kunnen we het verdelen over twee dagen. Dat soort kleine aanpassingen helpt enorm.
Ook ga ik elke avond na het eten naar bed, niet om te slapen, maar om op mijn tablet een legpuzzel te maken met een luisterboek erbij, onder mijn zwaartedeken. Dat is mijn vaste rustmoment.
Waar ben je trots op?
Dat ik gelukkig ben geworden na mijn depressie. Mede door de liefde en het begrip van mijn vrouw.
En ik ben trots op hoe ik nu in het leven sta. Dat ik mijn grenzen herken en er steeds beter naar kan handelen.
Wat zou je anderen willen meegeven die nog aan het begin van hun ontdekkingsreis staan?
Weet dat het beter wordt. Je kunt echt leren waar je grenzen liggen, ook als je nu geen idee hebt waar je moet beginnen.
En ja, je gaat er soms nog steeds overheen, dat is oké. Je leert er weer van.
Oh, en dit is belangrijk: je bent niet lui. Rust is belangrijk.
Wat zou je willen dat de buitenwereld beter begrijpt over neurodivergentie?
Wij zijn niet raar. We denken misschien anders, maar dat is niet gek.
Luister naar elkaar. Vraag om uitleg als je iets niet begrijpt, in plaats van te oordelen.
Samen neurodivergent – Claire & Lianne over liefde, grenzen en groei
Claire is getrouwd met Lianne, die recent de diagnose ADHD kreeg en al langer leeft met een angststoornis. Samen beantwoorden ze openhartig de aanvullende vragen voor neurodivergente koppels.
Hoe hebben jullie elkaar leren kennen?
We leerden elkaar op een bijzondere manier kennen. Toen ik op mezelf ging wonen, stopte ik bij alle buren een doosje chocolade in de brievenbus als bedankje voor de klustijd en om mezelf voor te stellen. Niemand reageerde, behalve Lianne, mijn bovenbuurvrouw.
Ze kwam zich voorstellen, ik nodigde haar uit om even mijn appartement te bekijken, en toen ze weer wegging, wist ik meteen dat ik haar leuk vond. Alleen… ze was getrouwd met een man.
Bij haar tweede bezoek vertelde ik dat ik op vrouwen val, en toen zei zij meteen dat ze mij ook leuk vond. Daarna volgde een jaar vol berichtjes, afwashulp (ik was geopereerd), en langzaam groeiden we naar elkaar toe.
Na anderhalf jaar koos ze ervoor om te scheiden. Inmiddels zijn we ruim zeven jaar getrouwd.
Wisten jullie meteen van elkaars neurodivergentie?
Ik wist van Lianne’s angststoornis. Haar ADHD-diagnose is pas heel recent gesteld. Voor haar was autisme wat minder bekend, dus dat was even wennen. Maar ze stond er wel open in.
Hoe beïnvloedt neurodivergentie jullie relatie?
We ervaren het eigenlijk niet als een beperking, maar als iets dat ons helpt. We geven elkaar ruimte, luisteren naar elkaars behoeften, en zijn er voor elkaar als één van ons vastloopt.
Waarin vullen jullie elkaar aan?
De structuur die ik nodig heb, helpt Lianne om haar drukke hoofd rustiger te krijgen. We balanceren elkaar daarin goed.
Waar lopen jullie soms tegenaan?
Tijdens overprikkeling kan ik fel reageren, ook al bedoel ik dat niet zo. Lianne is gevoelig voor afwijzing, dus dat botst soms. Maar we praten erover en vinden steeds beter onze weg.
Hebben jullie bepaalde afspraken of strategieën?
Ja, bijvoorbeeld dat ik na het eten naar boven ga om tot rust te komen.
Als praten moeilijk is, mogen we elkaar een berichtje sturen zonder daar meteen iets van te vinden. Vaak komen we er later alsnog op terug.
Hoe zorgen jullie voor elkaars draagkracht?
Dat blijft een leerproces. We willen elkaar niet belasten, maar daardoor nemen we soms té veel op. We leren hierin stap voor stap.
Wat helpt om verbonden te blijven?
We praten veel. Ook over lastige dingen.
Soms is nabijheid fijner dan aanraking. Dan vraagt Lianne bijvoorbeeld: “Wil je een knuffel?” Soms zeg ik ja, soms nee, of “straks”.
Wat wil je dat mensen beter begrijpen over neurodivergente relaties?
Liefde is liefde. Dat we neurodivergent zijn, maakt daarin geen verschil.
Is er een ervaring samen die veel betekend heeft?
We hadden een kinderwens. Omdat we twee vrouwen zijn, lag dat proces wat anders. We kozen ervoor dat Lianne de biologische moeder zou worden. Maar door haar angststoornis en de medische stappen die nodig waren (zoals een kijkoperatie), hebben we uiteindelijk besloten om het traject te stoppen.
Dat bracht veel verdriet, maar ook verdieping in onze relatie.
Wil jij ook jouw ervaringsverhaal delen?
Bij Neurodivers Denken geloven we in de kracht van echte verhalen. Of je nu net je diagnose hebt gekregen, al jaren onderweg bent, of nog zoekende bent: jouw ervaring mag er zijn.
Wil je meedoen aan onze reeks ervaringsverhalen? Stuur dan een berichtje via de mail.
Je hoeft geen schrijver te zijn – jouw woorden zijn genoeg.
Samen maken we ruimte voor échte verhalen.
