Eenzaamheid is iets waar iedereen mee te maken kan krijgen. Maar als je neurodivergent bent – of het nu ADHD, autisme, dyslexie of iets anders is – voelt eenzaamheid vaak anders. Het is niet altijd de fysieke afwezigheid van mensen om me heen, maar het gevoel dat ik niet écht word begrepen. Dat er een kloof is tussen hoe ik de wereld zie en hoe anderen dat doen.
Anders Denken, Anders Voelen
Mijn brein werkt net iets anders dan dat van de meeste mensen. Ik ben neurodivergent. Voor mij betekent dat dat ik dingen intens ervaar: geluiden, gevoelens, gedachten. Alles lijkt versterkt. En hoewel dat soms een kracht kan zijn, zoals creatief denken of hyperfocus, zorgt het ook voor momenten van diepe eenzaamheid.
In sociale situaties voel ik me vaak de buitenstaander. Terwijl anderen moeiteloos praten over koetjes en kalfjes, worstel ik om het gesprek te volgen. Niet omdat ik niet wil, maar omdat mijn brein constant andere kanten op gaat. Ik vraag me dan af: waarom voel ik me zo anders? Waarom lijkt iedereen het zoveel makkelijker te hebben?
Het Masker dat Ik Draag
Een groot deel van mijn leven heb ik geprobeerd te maskeren. Net doen alsof ik hetzelfde ben als iedereen, alsof mijn brein werkt zoals het “zou moeten”. Ik heb geleerd hoe ik sociaal moet zijn, hoe ik “normaal” kan reageren in situaties waarin mijn instinct me eigenlijk zegt om weg te rennen of stil te blijven. Maar dit masker dragen is uitputtend.
Na sociale interacties, zelfs met goede vrienden, voel ik me vaak leeg. Alsof ik mezelf kwijt ben. Het masker zorgt ervoor dat ik minder eenzaam lijk, maar in werkelijkheid vergroot het alleen maar mijn gevoel van isolatie. Want wie ben ik, als ik mezelf niet mag zijn?
De Stilte in de Eenzaamheid
Dan zijn er de momenten van stilte. De dagen waarop ik me terugtrek omdat ik simpelweg niet meer de energie heb om te doen alsof. Dat zijn de momenten waarop de eenzaamheid het hardst toeslaat. Het is niet dat ik niet wil verbinden met anderen, maar ik weet vaak niet hoe. En wanneer ik het wel probeer, voelt het alsof er een onzichtbare muur tussen mij en de rest van de wereld staat.
Eenzaamheid is meer dan alleen fysiek alleen zijn. Voor mij is het de onzichtbare strijd van niet kunnen uitdrukken hoe ik me echt voel, van niet altijd begrepen worden, zelfs door degenen die het dichtst bij me staan.
Verbinding Vinden in de Onvolmaaktheid
De afgelopen jaren heb ik geleerd dat er kracht zit in kwetsbaarheid. Door te praten over mijn neurodivergentie en mijn ervaringen met eenzaamheid, heb ik langzaam mensen gevonden die wél begrijpen hoe het voelt. Andere neurodivergente mensen die dezelfde strijd ervaren. Maar ook neurotypische mensen die openstaan voor een ander perspectief en niet bang zijn om te luisteren zonder te oordelen.
De grootste les die ik heb geleerd? Ik hoef niet altijd te maskeren. Ik mag zijn wie ik ben, met al mijn eigenaardigheden, zelfs als dat soms betekent dat ik even niet pas in het plaatje dat de maatschappij van me verwacht.
Neurodivergent zijn is een reis, en eenzaamheid is daar soms een onderdeel van. Maar het is een reis die ook ruimte laat voor zelfacceptatie, begrip en uiteindelijk verbinding – met anderen en met mezelf.
Het is alsof ik het verhaal van mijn eigen dochter van 19 lees… Zo slim, lief, zorgzaam, plichtsbewust, betrouwbaar als ze is, maar ook zo hoogsensitief, kenmerken van autisme, hoger begaafdheid zorgen ervoor dat ze heel eenzaam en alleen is. Ze heeft 0 vrienden en vriendinnen, 0 aansluiting, wordt overal weggeduwd en heeft dus geen sociale bezigheden meer. De enige mensen met wie ze een gesprek kan voeren zijn ouderen. Ze klaagt steeds dat ‘niemand haar begrijpt’ met bijna dagelijkse tranen tot gevolg… Wij zijn op en leeg en botsen enkel op muren wat hulpverlening betreft. Zelf is ze nog steeds niet klaar om dit allemaal aan zichzelf toe te geven. Boeken over autisme weigert ze te lezen… ‘het niet weten is het niet hebben’…. Help!
Wat je beschrijft hoor ik helaas vaker. En dat stukje van “als ik het niet benoem, is het er niet” herken ik ook bij veel jongeren. Soms is dat gewoon een manier om zichzelf nog even te beschermen.
Wat soms kan helpen, is het gesprek niet meteen te voeren via woorden als autisme, hoogbegaafdheid of diagnoses. Maar via wat zij zelf ervaart: de eenzaamheid, het gevoel niet begrepen te worden, vastlopen in contact met leeftijdsgenoten. Als iemand nog niet klaar is om hulp of boeken hierover te accepteren, kun je daar vaak ook niet doorheen duwen. Soms helpt het juist om de druk eraf te halen en nieuwsgierigheid de ruimte te geven. Bijvoorbeeld door boeken of artikelen ergens neer te leggen zonder dat ze “moet” lezen. Misschien pakt ze het ooit zelf op, misschien ook niet. Het is een moeilijke balans, want je wilt zo graag helpen. Maar uiteindelijk moet iemand er zelf ook een beetje aan toe zijn om ernaar te kijken. Dat maakt het voor ouders ontzettend zwaar.
Schrikbarend herkenbaar wat je hier schrijft, wowww wordt ik even door geroerd! Die eenzaamheid is overweldigend aanwezig mede omdat je wil passen in het plaatje. Fijn dat ook jij dat hebt ervaren en nog steeds ervaart!!