Soms lukt iets gewoon niet.
Niet een beetje niet. Niet “eventjes niet”. Maar écht niet.
En als ik dat zeg – dat het niet lukt – dan bedoel ik dat ook precies zo.
Geen drama. Geen excuus. Geen onderhandeling.
Gewoon: dit is mijn grens. Punt.
En tóch…is dat voor veel mensen moeilijk te geloven.
Als je sterk overkomt, denken mensen dat je alles aankunt
Als je helder kunt verwoorden wat er in je hoofd speelt, dan zal het wel meevallen.
Als je een goedlopende dag hebt, dan moet je je niet aanstellen.
Als je goed kunt plannen op papier, dan is er vast niks mis met je executieve functies.
Als je sociaal overkomt, dan is je autisme vast “niet zo erg”.
Als je soms vol energie zit, dan kan je toch niet burn-out zijn?
Het is zó makkelijk om iemand te overschatten zodra je alleen de buitenkant ziet.
Zodra je alleen de prestatie ziet. De woorden. De daadkracht.
Maar wat je niet ziet, is de kostprijs.
De prijs van die ene dag vol focus is misschien drie dagen op de bank.
De prijs van een sociaal moment is een avond vol zelftwijfel en sensorische naschokken.
De prijs van een krachtige presentatie is misschien dat ik diezelfde avond instort.
Mensen zien de piek. En baseren hun oordeel op die piek. Niet op het geheel.
Laat je je kwetsbaarheid zien? Dan word je ineens klein gehouden
En als je dan wél eerlijk bent – als je laat zien dat het soms te veel is,
dat je overprikkeld bent, uitgeput, overrompeld –
dan krijg je het andere uiterste.
Mensen die ineens alles voor je gaan invullen.
Die beslissingen van je willen overnemen.
Die je behandelen alsof je niets meer kunt.
Die zeggen: “Misschien moet jij hier maar even niet over meedenken, joh.”
Of: “Zal ik het gewoon even voor je oplossen?”
Onderschatting vermomd als behulpzaamheid.
Het voelt misschien goedbedoeld, maar het is even pijnlijk.
Want ik bén niet mijn moeilijkste moment. Net zomin als ik alleen maar die piek ben.
Ik ben allebei. Ik ben een geheel. En ik kan prima zelf inschatten wanneer ik iets wel of niet aankan.
Kwetsbaarheid betekent niet onvermogen.
Grenzen aangeven is niet hetzelfde als jezelf opgeven.
Tussen overschatting en onderschatting zit wat ik echt nodig heb: geloof
Ik wil niet overvraagd worden omdat ik slim overkom.
Ik wil niet betutteld worden omdat ik eerlijk durf te zijn.
Wat ik wél wil?
Dat je me gelooft.
Dat als ik zeg: het lukt me nu niet, je dat aanneemt als waarheid.
Dat als ik zeg: ik red me wel, je me niet ongevraagd uit handen neemt wat ik wél kan.
Geloof me.
Zonder dat je invult.
Zonder dat je vergelijkt.
Zonder dat je projecteert wat jij denkt dat haalbaar moet zijn.
Ik weet wat ik voel. Wat ik aankan. Wat ik nodig heb.
Wat ik vraag is niet méér ruimte, maar andere ruimte.
Ruimte om fluctuerend te mogen zijn. Complex. Soms wél. Soms niet.
Niet zwart-wit. Niet óf krachtig óf zwak. Maar mens. Heel. En waarachtig.
Als we écht willen erkennen dat neurodiversiteit bestaat…
…dan moeten we ook leren verdragen dat iemand het ene moment veel kan en het volgende moment nÃet.
Dat iemand die krachtig lijkt, kwetsbaar mag zijn.
En dat iemand die zich kwetsbaar toont, nog steeds volledig capabel kan zijn.
We moeten het ongemak aankijken van niet weten.
Van niet kunnen plaatsen. Van niet lineair functioneren.
Want alleen dan kunnen we mensen écht zien.
Niet als overachiever. Niet als hulpbehoevende.
Maar als compleet persoon met een eigen ritme, eigen grens en eigen waarheid.
Reflectie voor jou als lezer:
Wanneer ben jij geneigd iemand te overschatten of te onderschatten?
Wat zou er veranderen als je iemand simpelweg zou geloven op hun woord?
En misschien nog belangrijker:
Mag jij van jezelf wisselvallig zijn? Of overschat jij jezelf ook soms omdat je dat gewend bent?






Hoi Nanda,
Wat is dat ongelooflijk herkenbaar. Ik heb geen autisme (denk ik). Ja, ik vulde ook wel veel voor mensen in. Ik was verpleegkundige, dan wil je soms iets te graag zorgen…
Maar sinds ik me ervan bewust ben dat mijn brein anders bedraad is dan veel andere breinen (en ik niet lui en asociaal ben, zoals me aangepraat is), lukt het me ook beter om anderen echt te zien. Niet invullen, maar echt horen en zien. Mijn contacten zijn daardoor erg veranderd: minder – veel minder- in aantal, maar wel oprecht. Het kost veel om jezelf te zijn, maar het is het waard.
Wat bijzonder om te lezen, dank je wel voor je openheid.
Die shift die je beschrijft, van invullen naar echt zien, is zo belangrijk en ook niet makkelijk. Mooi hoe je daarin zelf verantwoordelijkheid neemt en mild terugkijkt op waar het vandaan kwam. Zorgdrang kan soms net zo goed misbegrepen worden als neurodivers gedrag.
En ja: het kost wat om jezelf te zijn. Maar ik herken helemaal wat je zegt: liever minder contacten die echt voelen, dan veel waar ik mezelf bij kwijtraak.