Vakantie zelf: zoeken naar houvast

Vakantie klinkt als ontspanning, maar eerlijk? Voor mij is het vaak een puzzel. Te veel warmte, te veel mensen, geluiden overal. Maar ook dagen die leeg voelen, zonder ritme of structuur. Mijn brein weet daar moeilijk raad mee: het zoekt altijd naar een houvast dat er ineens niet meer is.

Deze zomer lukte dat beter. Ik had mijn boek om aan te werken. Urenlang zat ik achter mijn laptop, soms met thee naast me, soms met muziek in mijn oren. Schrijven gaf me een reden om op te staan, een ritme binnen de chaos. Daardoor voelde de vakantie dit keer minder stuurloos, en dat was een opluchting.

Terug in het ritme: de eerste dagen

En toen kwam het moment dat de wekker weer ging. Niet omdat ik zelf besloot dat het tijd was om op te staan, maar omdat school en afspraken weer begonnen. Het geluid van de wekker voelde harder dan normaal, alsof mijn hele lichaam protesteerde: nee, nog niet.

De eerste schooldag is altijd een mengeling van geluid, geuren, drukte. Kinderen die lachen, fietsen die langsrijden, een verkeersregelaar die roept. Terwijl ik mijn dochter uitzwaaide, voelde ik hoe mijn lijf strak gespannen stond. Alsof ik klaar moest zijn voor iets groots, terwijl dit eigenlijk maar gewoon een ochtend was.

De onzichtbare inspanning van schakelen

Dat is wat veel mensen niet zien: die overgang op zichzelf is al uitputtend. Het lijkt misschien simpel om van vakantie naar school- en werkritme te gaan, maar voor mijn zenuwstelsel is het alsof ik een storm moet doorstaan. Alle tandwielen moeten opnieuw in elkaar klikken, en dat kost tijd.

Waar een ander gewoon doorloopt, blijf ik even staan om adem te halen. Waar een ander snel zijn agenda vult, moet ik bewust ruimte maken om niet te verdrinken in afspraken. Het verschil lijkt klein van buiten, maar van binnen voelt het groot.

Twee waarheden tegelijk

Daar zit de paradox. Ik bén blij dat de vakantie voorbij is. Ik geniet van de structuur, van de houvast die school, werk en lotgenotenavonden me geven. Tegelijkertijd voel ik de zwaarte van die eerste weken. Ik kan niet doen alsof het vanzelf gaat. Beide dingen zijn tegelijk waar: opluchting én uitputting.

Niet alleen mijn verhaal

En dit is niet alleen mijn ervaring. Voor veel neurodiverse mensen zijn overgangen en schakelmomenten intens. Natuurlijk is het een spectrum: sommigen hebben er nauwelijks last van, anderen raken compleet ontregeld. Maar het is belangrijk om te erkennen dat het bestaat.

Onze maatschappij gaat razendsnel. Alles moet vlot, efficiënt, zonder stilstand. Van vakantie naar school, van weekend naar werk, van activiteit naar activiteit. Alsof iedereen automatisch kan meebewegen met dat tempo. Maar dat is niet de realiteit voor ons allemaal. Voor veel neurodiverse mensen kost schakelen tijd en energie, en dat mag er zijn.

Waarom ik dit deel

Ik deel dit omdat ik geloof dat we ruimte mogen maken voor een ander tempo. Voor eerlijkheid over hoe zwaar overgangen kunnen zijn. En voor mildheid – niet alleen voor onszelf, maar ook van de maatschappij naar mensen die niet in dat snelle ritme passen.

Dus ja, ik ben terug in de routine. En ja, ik ben blij daarmee. Maar ik ben ook moe van de weg ernaartoe. Beide dingen mogen bestaan. En misschien is het tijd dat we stoppen met doen alsof “snel schakelen” de enige juiste manier is.

Vraag aan jou: Hoe ervaar jij het einde van de vakantie? Spring je moeiteloos terug in je ritme, of merk je ook dat het schakelen energie kost?

Iedere ervaring is uniek. Er is niet één manier om neurodivergent te zijn, net zomin als er één manier is om mens te zijn.Wat ons bindt, is het verlangen om gezien te worden zoals we werkelijk zijn, zonder voorwaarden, zonder uitlegplicht.

Deze verhalen zijn geen vraag om medelijden. Ze zijn een uitnodiging tot echt luisteren.

Claire (33) kreeg pas op haar 31e de officiële diagnose autisme, na een lange zoektocht vol misverstanden en afwijzing. In dit interview vertelt ze over de kracht van herkenning, haar relatie met haar vrouw Lianne, die recent de diagnose ADHD kreeg, en hoe zij samen hun eigen weg vinden in een wereld vol prikkels, verwachtingen en liefde.

Welke diagnose of neurodivergente identiteit heb je?

Toen ik 19 was en in een depressie zat, begon ik aan een diagnostisch traject. Daarin werd gezegd: “We hebben een vermoeden van autisme, maar we willen dat niet verder uitzoeken.” In plaats daarvan kreeg ik de diagnose borderline, maar daar heb ik me nooit in kunnen vinden.

Jarenlang bleef ik zeggen dat ik dacht dat ik autisme had, maar begeleiders raadden me af om dit te onderzoeken, volgens hen was het niet zo. Uiteindelijk heb ik toch de stap gezet naar de huisarts. Na lange wachttijden en veel miscommunicatie kreeg ik in oktober 2023, op 31-jarige leeftijd, officieel de diagnose autisme.

De diagnose heeft mij zoveel rust gegeven, duidelijkheid en acceptatie voor wie ik ben.

Hoe reageerde je op die diagnose?

Mijn eerste gedachte was letterlijk: “Ik zei het toch.” Er was veel herkenning. Maar in de weken erna kwam er ook verdriet. Je gaat je leven terughalen en vraagt je af: Wat als ik dit eerder had geweten? Hoe had het dan gelopen?

Welke rol speelde aanpassen of ‘maskeren’ in je leven?

Dat is lastig te beantwoorden, omdat ik niet beter wist. Het was gewoon zoals het was.

Achteraf zie ik hoe zwaar de middelbare school voor me was qua prikkels. Ik had vaak hoofdpijn en kreeg regelmatig migraine. De dames achter de receptie vonden zelfs dat ik wel héél vaak om paracetamol vroeg, terwijl dat nu allemaal logisch voelt, als ik kijk naar hoe overprikkeling bij mij werkt.

Sinds de diagnose ben ik me veel bewuster van maskeren. In de thuissituatie probeer ik dat zo min mogelijk te doen.

Wat zijn voor jou de grootste uitdagingen sinds je weet wat er speelt?

De vraag “Wie ben ik?” blijft lastig. Wat is mijn karakter, wat hoort bij autisme, en hoe ga ik daar bewust mee om?

Ik merk dat mijn grens tegenwoordig sneller bereikt is, of beter gezegd: ik luister er nu naar. Vroeger ging ik gewoon veel langer door. Nu stop ik eerder, en dat is soms frustrerend, want het voelt alsof ik vroeger “meer kon”.

Welke kwaliteiten of positieve kanten heb je (her)ontdekt?

Ik ben erg creatief en sta open om nieuwe dingen uit te proberen. Ook kan ik bij problemen meerdere perspectieven zien.

En eerlijk: ik pak dingen vaak sneller op dan mensen zonder autisme.

Hoe heeft de diagnose je kijk op jezelf veranderd?

Niet veel, eigenlijk. Ik wist het al. Maar ik ben nu wel liever voor mezelf, en ik herken mijn grenzen beter. Dankzij begeleiding leer ik hier ook steeds bewuster mee omgaan.

Welke invloed heeft de diagnose gehad op je relaties?

Mijn vader (die waarschijnlijk zelf ook autistisch is, al is het nooit gediagnosticeerd) zei: “Oh ja, dan heb ik dat zeker van jou.” Niet bepaald een gesprek, maar goed. Hij vindt dat ik niet alles op autisme moet schuiven.

Mijn broer en zus vonden het verder prima. Zij hielden eigenlijk altijd al rekening met mij. Zo worden we bijvoorbeeld niet meer uitgenodigd op grote verjaardagen, maar mogen we apart langskomen, iets wat heel goed werkt.

Mijn vrouw kende me al in de tijd dat ik het vermoeden had. Voor haar is de diagnose niet lastig (denk ik!), het geeft haar juist meer duidelijkheid en handvatten om mij beter te begrijpen. Tijdens overprikkeling vindt ze het soms nog wel lastig hoe ze moet reageren.

Wat helpt jou om om te gaan met overprikkeling of stress?

Vaak merk ik het te laat. Dan moet ik echt een week lang niets plannen. In het begin kijk ik dan vooral films of series, daarna kan ik weer lezen en uiteindelijk ook creatief bezig zijn.

Een voorbeeld: wij vieren zowel Belgische als Nederlandse vaderdag, zo kunnen we het verdelen over twee dagen. Dat soort kleine aanpassingen helpt enorm.

Ook ga ik elke avond na het eten naar bed, niet om te slapen, maar om op mijn tablet een legpuzzel te maken met een luisterboek erbij, onder mijn zwaartedeken. Dat is mijn vaste rustmoment.

Waar ben je trots op?

Dat ik gelukkig ben geworden na mijn depressie. Mede door de liefde en het begrip van mijn vrouw.

En ik ben trots op hoe ik nu in het leven sta. Dat ik mijn grenzen herken en er steeds beter naar kan handelen.

Wat zou je anderen willen meegeven die nog aan het begin van hun ontdekkingsreis staan?

Weet dat het beter wordt. Je kunt echt leren waar je grenzen liggen, ook als je nu geen idee hebt waar je moet beginnen.

En ja, je gaat er soms nog steeds overheen, dat is oké. Je leert er weer van.

Oh, en dit is belangrijk: je bent niet lui. Rust is belangrijk.

Wat zou je willen dat de buitenwereld beter begrijpt over neurodivergentie?

Wij zijn niet raar. We denken misschien anders, maar dat is niet gek.

Luister naar elkaar. Vraag om uitleg als je iets niet begrijpt, in plaats van te oordelen.

Samen neurodivergent – Claire & Lianne over liefde, grenzen en groei

Claire is getrouwd met Lianne, die recent de diagnose ADHD kreeg en al langer leeft met een angststoornis. Samen beantwoorden ze openhartig de aanvullende vragen voor neurodivergente koppels.

Hoe hebben jullie elkaar leren kennen?

We leerden elkaar op een bijzondere manier kennen. Toen ik op mezelf ging wonen, stopte ik bij alle buren een doosje chocolade in de brievenbus als bedankje voor de klustijd en om mezelf voor te stellen. Niemand reageerde, behalve Lianne, mijn bovenbuurvrouw.

Ze kwam zich voorstellen, ik nodigde haar uit om even mijn appartement te bekijken, en toen ze weer wegging, wist ik meteen dat ik haar leuk vond. Alleen… ze was getrouwd met een man.

Bij haar tweede bezoek vertelde ik dat ik op vrouwen val, en toen zei zij meteen dat ze mij ook leuk vond. Daarna volgde een jaar vol berichtjes, afwashulp (ik was geopereerd), en langzaam groeiden we naar elkaar toe.

Na anderhalf jaar koos ze ervoor om te scheiden. Inmiddels zijn we ruim zeven jaar getrouwd.

Wisten jullie meteen van elkaars neurodivergentie?

Ik wist van Lianne’s angststoornis. Haar ADHD-diagnose is pas heel recent gesteld. Voor haar was autisme wat minder bekend, dus dat was even wennen. Maar ze stond er wel open in.

Hoe beïnvloedt neurodivergentie jullie relatie?

We ervaren het eigenlijk niet als een beperking, maar als iets dat ons helpt. We geven elkaar ruimte, luisteren naar elkaars behoeften, en zijn er voor elkaar als één van ons vastloopt.

Waarin vullen jullie elkaar aan?

De structuur die ik nodig heb, helpt Lianne om haar drukke hoofd rustiger te krijgen. We balanceren elkaar daarin goed.

Waar lopen jullie soms tegenaan?

Tijdens overprikkeling kan ik fel reageren, ook al bedoel ik dat niet zo. Lianne is gevoelig voor afwijzing, dus dat botst soms. Maar we praten erover en vinden steeds beter onze weg.

Hebben jullie bepaalde afspraken of strategieën?

Ja, bijvoorbeeld dat ik na het eten naar boven ga om tot rust te komen.

Als praten moeilijk is, mogen we elkaar een berichtje sturen zonder daar meteen iets van te vinden. Vaak komen we er later alsnog op terug.

Hoe zorgen jullie voor elkaars draagkracht?

Dat blijft een leerproces. We willen elkaar niet belasten, maar daardoor nemen we soms té veel op. We leren hierin stap voor stap.

Wat helpt om verbonden te blijven?

We praten veel. Ook over lastige dingen.

Soms is nabijheid fijner dan aanraking. Dan vraagt Lianne bijvoorbeeld: “Wil je een knuffel?” Soms zeg ik ja, soms nee, of “straks”.

Wat wil je dat mensen beter begrijpen over neurodivergente relaties?

Liefde is liefde. Dat we neurodivergent zijn, maakt daarin geen verschil.

Is er een ervaring samen die veel betekend heeft?

We hadden een kinderwens. Omdat we twee vrouwen zijn, lag dat proces wat anders. We kozen ervoor dat Lianne de biologische moeder zou worden. Maar door haar angststoornis en de medische stappen die nodig waren (zoals een kijkoperatie), hebben we uiteindelijk besloten om het traject te stoppen.

Dat bracht veel verdriet, maar ook verdieping in onze relatie.

Wil jij ook jouw ervaringsverhaal delen?
Bij Neurodivers Denken geloven we in de kracht van echte verhalen. Of je nu net je diagnose hebt gekregen, al jaren onderweg bent, of nog zoekende bent: jouw ervaring mag er zijn.

Wil je meedoen aan onze reeks ervaringsverhalen? Stuur dan een berichtje via de mail.

Je hoeft geen schrijver te zijn – jouw woorden zijn genoeg.

Samen maken we ruimte voor échte verhalen.

De eerste nachten werkte het perfect. Ik sliep als een blok. Alleen… overdag was ik óók een blok. Duf, traag, alsof mijn lijf nog niet doorhad dat het wakker moest worden.
Dat trok gelukkig weg na een paar dagen. Alleen, met het verdwijnen van de sufheid verdween ook de werking op mijn slaap.
Alsof mijn lijf zei: “Leuk geprobeerd, maar dit ken ik nu wel.”

En dat komt me akelig bekend voor.
Want bij quetiapine was het precies hetzelfde. Dat werkte alleen als ik het maximaal twee à drie keer per week gebruikte, met minimaal één dag ertussen. Zodra ik het dagelijks slikte, werkte het niet meer.

Volgens mijn psychiater, een fijne man die echt meedenkt en luistert, komt dat bij deze medicatie eigenlijk bijna nooit voor.
Hij zei het ook niet afwijzend, meer verbaasd.
Alsof hij dacht: “Huh, interessant. Jouw lijf lijkt net weer anders te reageren dan ik gewend ben.”
En dat is niet de eerste keer. Niet bij deze medicatie, en niet bij mij.

Mijn lijf doet het anders
Ik begin er steeds meer aan te wennen: mijn lijf is niet gemiddeld.
Dat geldt voor hoe ik prikkels verwerk.
Voor hoe ik emoties voel.
Voor hoe ik functioneer onder druk.
En blijkbaar ook voor hoe ik op medicatie reageer.

Het is lastig uit te leggen, vooral als je tegen artsen aanloopt die in hokjes denken. Die uitgaan van gemiddelden, standaarddoseringen, voorspelbare effecten.
Maar wat als jouw zenuwstelsel niet gemiddeld is?

Mensen met autisme, ADHD, ADD, neurodivergente mensen, reageren vaak anders op medicatie. Niet omdat we moeilijk doen. Maar omdat ons systeem anders werkt.
Soms heftiger. Soms vlakker. Soms helemaal niet.
En soms alleen onder héél specifieke voorwaarden.

Klachten met meerdere lagen
Daar komt bij: onze klachten zijn vaak gelaagd.
Wat eruitziet als een depressie, kan óók voortkomen uit:

• chronische overprikkeling
• traumatische ervaringen
• jarenlang aanpassen en maskeren
• slapeloosheid, uitputting, zingeving

En vaak is het niet óf-óf. Het is én-én-én.
Dat maakt het behandelen complexer, maar ook eerlijker.

Mijn psychiater benoemde dat gelukkig ook zelf:
“Het is niet alleen depressie. Het komt vanuit meerdere kanten. Dus we moeten goed kijken wat waarvan komt en wat werkt.”
Dat gaf vertrouwen. Want er is niets frustrerender dan als iemand zegt: “Je bent depressief, dus hier heb je een pilletje.”
En dat dan vervolgens níet werkt.
En jij je afvraagt of het aan jou ligt.

De kracht van een meedenkende behandelaar
Wat een wereld van verschil maakt, is iemand die naast je gaat staan.
Die niet schrikt van je verhaal.
Die niet meteen een vaste route wil volgen, maar zegt:
“We hebben meerdere richtingen. Laten we samen kijken wat past.”

Dat geeft lucht. Dat geeft regie.
En dat haalt het oordeel eraf als iets niet werkt.

Dan wordt ‘dit helpt niet’ geen mislukking, maar informatie.
Dan voelt het niet meer alsof jij weer de uitzondering bent, maar alsof jouw lijf serieus genomen wordt zoals het is.

Voor wie dit leest en zich herkent
Misschien zit jij ook midden in zo’n zoektocht.
Misschien ben je bang om wéér iets nieuws te proberen.
Misschien heb je al vaker gehoord dat jouw reactie ‘niet voorkomt’, en voelde je je daardoor raar, lastig of onbegrepen.

Laat me dit zeggen, tegen jou én tegen mezelf:
Het ligt niet aan jou.
Jouw lijf is niet kapot.
Je hoofd werkt niet verkeerd.
Het is alleen anders bedraad.

En dat vraagt om iets wat helaas nog steeds niet vanzelfsprekend is:
Maatwerk. Geduld. En echt luisteren.

Tot slot
Ik weet niet of deze nieuwe combinatie voor mij gaat werken.
Misschien is het tijdelijk. Misschien hebben we iets te pakken wat helpt.
Maar voor nu is dit mijn tussenstand.

En ik deel ‘m niet omdat ik het antwoord heb.
Ik deel het omdat er meer mensen zijn zoals ik.
Die in het grijze gebied vallen.
Die niet in het protocol passen.
Die een beetje anders werken.

En die, net als ik, zoeken naar iets wat wel past.
Want dat bestaat. Echt.

Ikzelf, als iemand met autisme en ADHD, vind dit altijd erg lastig. Het helpt qua kleding wel om te kijken naar Buienradar, waarbij ik voor mezelf de keuze heb gemaakt dat vanaf 20 graden kortere jurkjes aan kunnen. Maar hierbij heb ik niet gedacht aan een koudere wind of het feit dat ik geen thermometer in mijn omgeving heb hangen. Je kunt dus wel stellen dat ik nog weleens de plank goed missla hierin.

Om dan terug te komen op het wisselende en warme, of zeg maar gerust hete, weer: dan kan ik vanuit mij delen dat ik dit, als iemand met autisme en ADHD, zeer lastig vind. Als ik zie dat het boven de 25 graden wordt, dan jaagt het mij angst aan. Warmte zorgt bij mij steevast voor overprikkeling. Hierdoor ben ik prikkelbaarder naar anderen, en dan vooral mijn zoon. Mijn lontje wordt korter en ik kom in een soort bevriesstand terecht.

Ik probeer er zo goed mogelijk mee om te gaan door ventilatoren in huis dag en nacht aan te zetten, de gordijnen, ramen en roosters te sluiten en zo weinig mogelijk te doen. Als ik dan anderen zie die ervan genieten, dan voel ik soms wel steken van jaloezie. Want waarom kan ik dat niet?

Ik zeg al sinds mijn kindertijd dat ik een hekel aan de zomer heb. Niet alleen de warmte overprikkelt mij, maar ook de vliegende beestjes die op mijn huid gaan zitten, rond mijn oren zoemen of over mijn lichaam wandelen. In de zomertijd worden al mijn zintuigen zodanig overvraagd dat er weinig ruimte overblijft om te genieten. Wat voor mij een oplossing is geworden, is om mijn armen te scheren zodat ik minder goed voel als een beestje langs mij vliegt. Maar zelfs die tijdelijke oplossingen zijn onvoldoende.

De zomer is daarmee mijn minst favoriete seizoen. Neem daarbij ook nog eens dat de structuur in deze periode anders is, doordat mensen meer buiten zijn en dus meer geluiden hoorbaar zijn. Wanneer ik wel uitte naar mensen dat de zomer mijn minst favoriete seizoen is, dan kreeg ik steevast te horen dat ik niet zo moest zeuren en hoe fijn het wel niet is. Als ik het buiten dit seizoen benoem, dan zeggen mensen: “Wacht maar tot het zomer is.” En als het zomer is, dan zeggen mensen weer: “Ja, wacht maar tot de zomer voorbij is, dan mis je het.”

Helaas is dit niet zo. En hoe ouder ik word, hoe meer last ik krijg en ervaar van dit seizoen.

Ik heb mij hier lang erg alleen in gevoeld. Maar toen ik leerde dat dit een onderdeel is van wie ik ben, en dat mijn autisme en ADHD daarin een rol spelen, kon ik het steeds beter accepteren. Genieten doe ik nog altijd niet en het blijft voor mij het minst favoriete seizoen, maar ik weet nu wat voor mij wel en niet meer werkt, en heb leren accepteren dat ook dat er mag zijn.

Ik ben vooral ook benieuwd of anderen zich hierin herkennen en dit koppelen aan hun autisme en/of ADHD. En dan ook snappen dat dit dus heel normaal is. Bij mensen die neurodivergent zijn, zijn de zintuigen vaak gevoeliger of juist ondergevoelig afgesteld. Dit maakt ook dat het kan zijn dat je dit totaal niet herkent. Maar zo wel, dan wil ik in ieder geval graag dat je weet dat je hier niet alleen in bent. Je bent niet raar, je hoeft je niet aan te passen naar wat een ander wil, en het is je volste recht om je leven zo in te richten dat deze periode voor jou behapbaar is.

En wie weet heb je nog ideeën en tips die je zou willen delen waar een ander ook iets aan kan hebben? Want uiteindelijk maken we hopelijk samen ook de lastigere periodes beter te behappen.

Iedere ervaring is uniek. Er is niet één manier om neurodivergent te zijn, net zomin als er één manier is om mens te zijn.Wat ons bindt, is het verlangen om gezien te worden zoals we werkelijk zijn, zonder voorwaarden, zonder uitlegplicht.

Deze verhalen zijn geen vraag om medelijden. Ze zijn een uitnodiging tot echt luisteren.

In dit verhaal deelt een vrouw van 48 haar ervaring met een late diagnose van ADHD en autisme. Openhartig vertelt ze over haar zoektocht, het gemis aan herkenning, en de impact die dit had op haar leven.

Mijn Verhaal

Welke diagnose of neurodivergente identiteit heb je?
Ik heb de diagnose ADHD en autisme.

Vier jaar lang liep ik bij een psycholoog, maar ik kwam geen stap verder. Op een dag las ik een boek over ADHD en herkende daarin ontzettend veel. Ik vroeg om een test, en daaruit kwam inderdaad ADHD. Ik mocht daarna direct deelnemen aan groepstherapie met zeven andere ADHD’ers. In die sessies herkende ik veel, maar toch ook niet alles.

In datzelfde boek las ik ook over autisme, en dat raakte me diep. Het voelde alsof ik mijn eigen leven las. Ook daar vroeg ik een test voor aan. De uitkomst? Trauma. Maar ik was het daar totaal niet mee eens.

Ik had intussen gelezen dat autisme bij vrouwen vaak anders tot uiting komt, en dat het daardoor vaak gemist wordt. Toch kreeg ik geen second opinion – nieuwe aanmeldingen kregen voorrang. Uiteindelijk vond ik een praktijk in Zwaag, opgezet door GGZ-medewerkers die voor zichzelf waren begonnen. Daar deed ik opnieuw beide testen. De uitkomst: 100% ADHD en 100% autisme.

Hoe reageerde je op die diagnose of ontdekking?
De herkenning was overweldigend. Vooral bij autisme voelde het alsof ik voor het eerst écht begreep wie ik ben.

Welke rol speelde aanpassen of ‘maskeren’ in je leven vóór je wist wat er speelde?
Ik heb mijn hele leven gemaskerd en mij aangepast als een kameleon. Was jij blij, dan was ik blij. Was jij verdrietig, dan was ik dat ook.

Wat zijn voor jou de grootste uitdagingen sinds je deze identiteit of diagnose kent?
Ik probeer mezelf opnieuw te leren kennen. Te ontdekken waar mijn grenzen liggen, en wat die eigenlijk zijn. En de omgang met mensen blijft ingewikkeld.
Ik oefen nu met mezelf niet steeds voorbij rennen, te beseffen: wat ik doe is genoeg.

Welke kwaliteiten of positieve kanten heb je (her)ontdekt in jezelf?
Ik ben empathisch, creatief en ik heb humor. Ik kan mensen laten lachen, dat is een kracht.

Hoe heeft de diagnose je kijk op jezelf veranderd?
Ik weet nu: het is niet allemaal mijn schuld geweest. Ik ben nog steeds dezelfde persoon, maar vanaf nu wil ik mezelf niet meer aanpassen aan wat anderen van mij verwachten. Ik wil gewoon zijn wie ik echt ben.

Welke invloed heeft het gehad op je relaties?
Voor mijn partner en kinderen ben ik niet veranderd; zij kennen deze kant van mij al.

In eerste instantie wilde ik het stilhouden voor mijn familie. Toch besloot ik om mijn diagnose te delen met mijn manager op het werk, ik wil geen geheimen. Gelukkig reageerde ze heel goed.

Wat helpt jou om om te gaan met overprikkeling, overbelasting of stress?
Na 48 jaar heb ik nog steeds niet ontdekt wat mij écht helpt ontprikkelen. Ik heb van alles geprobeerd: meditatie, medicatie, natuurproducten… maar dé methode heb ik nog niet gevonden.

Zijn er momenten van trots die je zou willen delen?
Ik ben trots dat ik ben blijven zoeken, en een andere behandelaar heb gevonden om mijn diagnose helder te krijgen. En ik ben trots op mijn gezin, zij hebben dit hele proces met mij meegemaakt.

Wat zou je anderen willen meegeven die nog aan het begin staan van hun ontdekkingsreis?
Herken je jezelf in ADHD of autisme? Laat je testen. Er is niks mooier dan eindelijk jezelf ontdekken.

Wat zou je willen dat de buitenwereld beter begrijpt over neurodivergent zijn?
Ik zou willen dat mensen, vooral psychologen en psychiaters, beter begrijpen dat autisme bij vrouwen zich echt anders uit.

Als iemand vraagt om een test voor autisme, dan is dat vaak omdat diegene het eigenlijk allang wéét. Wat nog nodig is, is bevestiging van buitenaf.

Wil je nog iets delen dat voor jou belangrijk is of niet in de vragen aan bod kwam?
Ik heb pas vier weken geleden officieel de diagnose ADHD en autisme gekregen.

Ik ben 48 jaar oud, en ik durf te zeggen dat ik 48 jaar heb geworsteld. Op school, op het werk, in de omgang met anderen. Had ik het maar eerder geweten. Misschien was mijn leven dan minder zwaar geweest, met begeleiding op maat.

Dan had ik ook eerder geweten dat autisme vaak samengaat met spierspanning. Misschien had ik dan al jong geleerd om mijn grenzen aan te geven. Maar ik heb dat nooit geleerd. Sterker nog: ik zou niet eens weten hoe ik dat moet doen. Door die constante spanning heb ik inmiddels al 18 jaar chronische rugpijn.

Ik hoop dat ik nu eindelijk mag leren zeggen:

“Tot hier. En niet verder. Punt.”

Wil jij ook jouw ervaringsverhaal delen?
Bij Neurodivers Denken geloven we in de kracht van echte verhalen. Of je nu net je diagnose hebt gekregen, al jaren onderweg bent, of nog zoekende bent: jouw ervaring mag er zijn.

Wil je meedoen aan onze reeks ervaringsverhalen? Stuur dan een berichtje via de mail.

Je hoeft geen schrijver te zijn, jouw woorden zijn genoeg.

Samen maken we ruimte voor échte verhalen.

“Iedereen heeft wel een beetje autisme.”
“We zijn allemaal wel eens overprikkeld.”
“Dat heb ik ook hoor, als ik moe ben!”
“Dat is toch gewoon menselijk?”

Misschien herken je het wel. Misschien heb je het zelfs ooit gezegd, vanuit goede bedoelingen.
En weet je? Ik neem het je niet kwalijk. Echt niet.

Maar ik wil wel graag uitleggen waarom het pijn doet.
En waarom ik soms, als ik zo’n zin hoor, even niet meer weet hoe ik mezelf serieus moet blijven nemen.

Want ik snap waar het vandaan komt
Ergens is het logisch.
Je hoort iets in mijn verhaal wat je herkent in jezelf.
Overprikkeling, moeite met sociale dingen, vastlopen in drukte of verandering.

En dus denk je: “Ja, dat heb ik ook.”

Dat is een menselijke reflex. Verbinden via herkenning.
Je probeert misschien juist nabijheid te creëren, zonder het door te hebben.

Maar hier komt het wrange:
door het te vergelijken, veeg je tegelijkertijd het verschil weg.
Een verschil dat jarenlang juist onzichtbaar is geweest.
Waardoor ik mezelf ben gaan afvragen of ik het misschien allemaal verzon.
Of ik me aanstelde. Of ik gewoon harder moest proberen.

Wat veel mensen niet zien
Iedereen kan zich weleens overprikkeld voelen.
Dat is normaal. We leven in een drukke wereld, met te veel prikkels en te weinig pauze.

Maar autisme is niet ‘soms wat gevoelig zijn’.
Het is niet ‘een beetje anders denken’.
Het is een structureel andere manier van informatie verwerken.
Van waarnemen. Van reageren. Van zijn.

Voor mij (en velen met mij) is overprikkeling geen uitschieter.
Het is geen “oeh, ik ben even moe van die verjaardag”.
Het is een dagelijkse strijd om alles wat binnenkomt te filteren, te begrijpen, te verwerken.
Geluiden, licht, emoties, verwachtingen, woorden tussen de regels, alles komt tegelijk. Alles doet iets.

En ik heb geleerd om dat te verborgen houden.
Om het netjes te verpakken in sociaal gewenst gedrag.
Zodat jij denkt: “Maar je functioneert toch prima?”

Wat je niet ziet, is de uitputting daarna.
De paniek als iets onverwachts gebeurt.
De spanning die zich vastzet in mijn lijf, dag na dag.
Het schuldgevoel omdat ik niet meer kan.
Niet makkelijker, sneller, normaler.

Waarom ‘een beetje autisme’ niet bestaat
Autisme is een spectrumaandoening.
Dat betekent: het uit zich bij iedereen anders.
Maar het betekent niet dat iedereen ‘er wel een beetje van heeft’.
Het betekent dat er binnen het spectrum heel veel variatie zit.

En ja, je kunt kenmerken hebben die lijken op autisme.
Maar een diagnose krijg je pas als die kenmerken structureel je functioneren belemmeren.
In je werk. Je relaties. Je dagelijks leven.
Het gaat niet om wat je ervaart, maar om hoe vaak, hoe diep, en hoe allesbepalend het is.

Dus nee, je hebt niet “een beetje autisme” als je af en toe overprikkeld bent.
Net zomin als je een beetje dyslexie hebt als je een typfout maakt.
Of een beetje blind bent als je je leesbril nodig hebt.

Wat het met me doet
Het punt is niet dat ik mensen iets kwalijk neem.
Ik geloof echt dat het meestal goed bedoeld is.
Maar woorden doen ertoe. Zeker als je jarenlang hebt geleerd om te twijfelen aan je eigen beleving.

Elke keer als iemand zegt: “Dat heb ik ook hoor,”
zonder erbij stil te staan hoe anders het voelt voor mij,
gaat er ergens een klein lampje uit.
Alsof ik weer even niet geloofd word.
Alsof het allemaal niet zo bijzonder is.

En eerlijk? Ik wil het ook niet bijzonder maken.
Ik wil niet boven anderen staan.
Ik wil alleen dat het erkend wordt zoals het is.

Zodat ik mezelf niet wéér hoef te overtuigen dat het oké is dat mijn grens anders ligt.
Dat ik het niet verzin.
Dat ik mag zijn wie ik ben, zonder dat het eerst ‘begrepen’ hoeft te worden in neurotypische maatstaven.

Wat je wél kunt doen
Verbinding hoeft niet te betekenen dat je jezelf erin plakt.
Soms zit verbinding juist in het luisteren.
In het laten bestaan van verschil.

Zeg bijvoorbeeld:

• “Ik herken iets, maar ik zie ook dat het bij jou veel verder gaat.”
• “Dank je dat je dit deelt – het helpt me echt om beter te begrijpen.”
• “Wat heftig dat dat zo’n grote rol speelt in je leven.”

Dat soort zinnen? Die doen iets goeds.
Ze laten ruimte. Ze erkennen zonder overnemen.
Ze maken verschil niet iets dat weggepoetst moet worden, maar iets dat gezien mag worden.

Tot slot
Deze blog is geen sneer.
Geen aanval. Geen boze vinger.
Het is een uitnodiging.

Om samen een beetje meer bewust te zijn van de kracht van woorden.
En van het verschil tussen herkenning en ervaring.

Want nee, je hebt geen beetje autisme.
Maar je hebt wél de mogelijkheid om een beetje meer begrip te tonen.
En dat maakt, echt waar, een wereld van verschil.

Ik weet dat veel mensen moeite hebben met diagnoses, met “labeltjes”. Dat het voelt alsof je in een hokje wordt gestopt, alsof je identiteit wordt samengevat in een paar klinische termen. Maar ik merk bij mezelf iets anders. Iets dat bijna bevrijdend voelt. Want voor mij betekenen die woorden geen beperking, maar erkenning.

Waarom labeltjes mij geen angst meer aanjagen
Als je je hele leven hebt geprobeerd te begrijpen waarom je anders reageert, waarom dingen je sneller uitputten, waarom je altijd nét naast de stroom lijkt te zwemmen… dan zijn woorden als deze geen stempel. Ze zijn richtingaanwijzers. Wegwijzers. Ze zeggen: “Dit is niet jouw schuld. Dit heeft een naam. En het is echt.”

Het is niet dat ik er “blij” mee ben, alsof ik een cadeautje heb gekregen. Maar ik voel wél opluchting. Omdat er iets tastbaars is. Iets waarmee we nu gericht verder kunnen.

Erkenning die van buiten komt – omdat je die van binnen al zo lang mist
Wat me misschien het meest raakt, is dat deze erkenning niet komt van de mensen van wie ik het het liefste had willen horen. Niet van degenen die erbij waren, of die een rol speelden in het ontstaan van al die littekens. Maar juist van mensen van buitenaf, die professioneel kijken, luisteren, afwegen. En dan zeggen: “Je hebt gelijk. Er is echt iets. Je hebt veel meegemaakt. En het heeft gevolgen gehad.”

En dat doet meer dan ik had verwacht. Want ook al wist ik het ergens wel, ook al hoorde ik het van ambulant begeleiders of mensen die dichtbij me stonden… een deel van mij twijfelde nog steeds. Was ik niet gewoon te gevoelig? Zag ik spoken? Had ik het niet erger gemaakt dan het was?

Maar als een psycholoog, iemand die niks van mij hoeft behalve mijn waarheid, zegt dat het klopt, dan landt het ineens dieper. Dan is het niet langer alleen mijn gevoel. Dan is het een feit.

De depressie die ik al kende, maar nooit herkende
De term persisterende depressieve stoornis gaf me een klein schokje. Niet omdat het als een verrassing kwam, maar juist omdat ik dacht: “Oh… dus dat is wat dit is.”

Ik heb het namelijk al zolang ik me kan herinneren. Die lange periodes waarin ik me vlak voel. Somber, maar niet hysterisch verdrietig. Gewoon… leeg. Alsof de kleuren doffer zijn, de geluiden vlakker, de dingen die normaal rust geven alleen maar ruis maken. Tekenen, lezen, gamen, dingen waar ik normaal in opga, voelen dan zinloos. Ik eet omdat het moet, niet omdat ik honger heb of ergens van geniet. Alsof mijn lijf en hoofd in spaarstand staan, maar de batterij tóch niet oplaadt.

Het gekke is dat ik er op een bepaalde manier aan gewend ben geraakt. Het is mijn normale geworden. Maar juist dát maakt het zo verraderlijk. Want als iets altijd zo is geweest, ga je denken dat het gewoon bij je hoort. Dat jij nu eenmaal zo bent. Maar nu weet ik: nee, dit is geen karaktertrek. Dit is een symptoom. Een patroon dat te begrijpen is, en waar dus ook mee te werken valt.

Wat deze diagnoses mij echt brengen
Wat ik nu voel, is vooral rust. Geen rust als in: “nu is alles opgelost”, maar rust als in: ik hoef het niet meer alleen te dragen. Er is nu iets van richting. Een plan. Iets waar we aan kunnen werken. En misschien nog wel belangrijker: ik hoef mezelf niet meer te overtuigen dat het ‘echt’ is. Die strijd, dat innerlijke gevecht, wordt stil.

Dat betekent niet dat het makkelijk is. Maar het betekent wel dat ik nu erken wat er speelt, zonder me schuldig te voelen. Zonder mezelf kleiner te maken. En dát geeft ruimte.

Tot slot – een gedachte voor wie ook worstelt met ‘labeltjes’
Ik weet dat diagnoses eng kunnen zijn. Dat ze confronterend voelen, alsof je ineens wordt teruggebracht tot een rijtje symptomen. Maar voor mij voelen ze als het tegenovergestelde. Ze geven me niet mínder ruimte, maar méér. Omdat ze context bieden. Erkenning. En ja, ook hoop.

Want als je weet wat er speelt, kun je er iets mee. Niet alles oplossen misschien, maar wel beter begrijpen. En soms is dat precies wat je nodig hebt om verder te kunnen.

Dus nee, ik ben niet mijn labeltjes. Maar ze zijn wel een onderdeel van mijn verhaal. En vandaag heb ik besloten dat dat oké is.

Iedere ervaring is uniek. Er is niet één manier om neurodivergent te zijn, net zomin als er één manier is om mens te zijn.Wat ons bindt, is het verlangen om gezien te worden zoals we werkelijk zijn, zonder voorwaarden, zonder uitlegplicht.

Deze verhalen zijn geen vraag om medelijden. Ze zijn een uitnodiging tot echt luisteren.

Mijn naam is Nanda. Ik ben moeder van twee dochters, oprichter van Neurodivers Denken, en ervaringsdeskundige op het gebied van autisme en ADHD. Pas op latere leeftijd ontdekte ik dat ik zelf ook neurodivergent ben. Mijn verhaal gaat over zoeken, overleven, maskeren – en uiteindelijk over thuiskomen in mezelf.

Mijn Verhaal

Wanneer en hoe kreeg je de diagnose autisme en/of ADHD?
Mijn weg naar een diagnose was niet recht of simpel. Als kind voelde ik al dat ik “anders” was. Ik begreep de sociale regels niet goed, raakte snel overweldigd door geluiden, licht, verwachtingen. Maar omdat ik me ogenschijnlijk goed kon aanpassen — vooral door extreem te maskeren — viel ik tussen wal en schip.

Het duurde tot ik volwassen was, moeder werd, en mijn eigen kinderen ook met autisme en ADHD werden gediagnosticeerd, voordat de puzzelstukjes ook voor mezelf begonnen te vallen.

Mijn eerste diagnose was ADHD. Dat verklaarde een hoop, maar er bleef iets knagen. Er was méér. De intensiteit van mijn gevoelens, mijn overprikkelbaarheid, mijn behoefte aan structuur en rechtvaardigheid — het klopte niet helemaal met alleen ADHD. Later volgde de diagnose autisme. En toen pas viel echt alles op zijn plek. Niet als stempel, maar als handleiding naar mezelf.

Hoe was je eerste reactie op de diagnose?
Ik voelde opluchting, ja. Maar die opluchting kwam hand in hand met een enorm verdriet. Opluchting omdat ik eindelijk wist: ik ben niet gek, niet zwak, niet lui. Mijn worstelingen waren niet mijn schuld. Maar het verdriet om het meisje dat ik ooit was — het meisje dat zo haar best deed om niet “lastig” te zijn, die haar emoties opsloot, die dacht dat haar gevoelens verkeerd waren — dat verdriet sneed diep.

Ik rouwde om alle keren dat ik mezelf tekort had gedaan, omdat ik dacht dat ik moest zijn zoals anderen. En ik voelde woede. Niet in de zin van haat, maar een rauwe boosheid over hoeveel pijn voorkomen had kunnen worden, als iemand maar eerder écht had gekeken.

Welke rol speelde maskeren en aanpassen in jouw leven vóór de diagnose?
Maskeren was geen strategie. Het was noodzaak om te overleven. Vanaf jong meisje leerde ik dat gevoelens tonen werd afgestraft met afwijzing. Dat “je best doen” betekende: jezelf volledig wegcijferen. Op school leerde ik me kleiner te maken, mijn ongemak weg te slikken. Thuis voelde ik de onuitgesproken druk om perfect te zijn, om niet tot last te zijn. Mijn verdriet, mijn paniek, mijn overprikkeling: het paste niet binnen wat “gewenst” was, dus ik drukte het weg.

Ik werd een meester in spiegelen, in aanpassen, in voorspellen wat anderen nodig hadden en dat leveren – koste wat het kost. En tegelijkertijd: ik verloor mezelf. Ik wist op een gegeven moment niet meer wie ik was zonder maskers. Ik kende alleen nog maar de rollen die ik speelde: de pleaser, de helper, het “brave meisje” dat stil leed.

Wat zijn voor jou de grootste uitdagingen sinds je de diagnose hebt?
De diagnose krijgen is één ding. Erop leren vertrouwen dat je mag zijn wie je bent, is een veel langere weg. Mijn grootste uitdaging is om oude patronen niet automatisch weer op te pakken. Ik voel nog steeds de neiging om mezelf te forceren, om door te gaan als ik voel dat ik overprikkeld raak, om “sterk” te zijn terwijl mijn hele lijf schreeuwt om pauze.

Ook het omgaan met verwachtingen van de maatschappij blijft lastig. De wereld is gebouwd voor mensen die sociaal soepel zijn, snel schakelen, prikkels kunnen filteren. En elke keer dat ik moet uitleggen waarom ik iets anders nodig heb, voel ik nog een restje schaamte. Alsof ik me moet verantwoorden voor mijn eigen bestaansrecht. Dat loslaten is een proces. Soms lukt het. Soms struikel ik alsnog.

Wat zijn juist kwaliteiten of positieve kanten die je hebt ontdekt bij jezelf?
Voorheen zag ik mezelf vooral als “te intens”, “te moeilijk”, “te ingewikkeld”. Nu zie ik mijn gevoeligheid als een kracht. Ik voel aan wat niet uitgesproken wordt. Ik zie details die anderen missen. Ik heb een diepe loyaliteit naar de mensen die ik toelaat in mijn leven.

Mijn creatieve geest — het vermogen om van losse stukjes nieuwe werelden te maken — is geen vlucht meer, maar een gave. En misschien nog wel het belangrijkste: mijn veerkracht. Elke keer als ik dacht dat ik brak, ben ik toch weer opgekrabbeld. Niet omdat ik geen pijn voelde, maar omdat ik ondanks die pijn bleef zoeken naar manieren om mezelf trouw te blijven.

Hoe heeft de diagnose je kijk op jezelf veranderd?
Voor mijn diagnose zag ik mezelf vooral als een optelsom van tekortkomingen. Nu zie ik iemand die haar hele leven tegen de stroom in heeft gezwommen zonder te weten waarom het water zo wild was. Ik kijk met mildere ogen naar mijn eigen worstelingen. Ik snap nu waarom ik soms zoveel moeite had met ogenschijnlijk simpele dingen. En ik voel een diep respect voor mijn eigen overlevingskracht, zelfs als de manieren waarop ik overleefde nu niet meer passen. De diagnose gaf me niet alleen een label; het gaf me toestemming om mezelf opnieuw te leren kennen.

Hoe heeft het invloed gehad op je relaties (vrienden, familie, werk)?
Mijn diagnose heeft een soort schifting gebracht. Sommige mensen begrepen het en groeiden dichter naar me toe. Ze wilden weten wat ik nodig had, ze luisterden echt. Anderen konden of wilden die ruimte niet geven. Relaties waarin ik vooral moest maskeren of pleasen, zijn langzaam weggeëbd of abrupt gestopt.

Dat doet pijn. Maar tegelijkertijd: ik ben niet meer bereid om mezelf te verloochenen om erbij te horen. In werkcontexten betekent het dat ik veel scherper kijk naar omgevingen die passen. Ik gedij niet in chaos of dubbelzinnigheid. Heldere verwachtingen, respect voor grenzen, en ruimte voor eerlijkheid zijn voor mij essentieel.

Wat helpt jou om om te gaan met overprikkeling of overbelasting?
Voorkomen is belangrijker dan genezen. Ik plan bewust hersteltijd in mijn dagen. Tijd waarin ik niets “hoef” te doen. Ik gebruik hulpmiddelen zoals een zonnebril binnenshuis bij fel licht, noise-cancelling koptelefoons, en visuele timers om niet te verdrinken in tijdsdruk. Ik bewaak mijn grenzen actief. Als ik voel dat ik over mijn limiet ga, dan trek ik aan de rem — ook al vindt mijn omgeving dat soms “overdreven”.

En als ik toch overprikkeld raak? Dan mag ik herstellen, zonder mezelf daarvoor af te straffen.

Zijn er momenten van trots die je wilt delen? Kleine of grote successen?
Ik ben trots op elke dag waarop ik trouw blijf aan mezelf. Op elke “nee” die ik zeg om mijn grenzen te bewaken. Op elke keer dat ik ervoor kies om mijn gevoel te volgen, ook als dat betekent dat ik de makkelijkere weg laat liggen.

Een groot succes is het opzetten van Neurodivers Denken: een ruimte creëren die ik zelf zo gemist heb. Niet perfect, niet groots, maar echt.

En ik ben trots op mijn kinderen, op hoe zij zichzelf leren kennen zonder het gewicht van schaamte dat ik vroeger wel droeg.

Wat zou je anderen willen meegeven die nog aan het begin van hun ontdekkingsreis staan?
Je hoeft niet alles tegelijk te begrijpen. Gun jezelf de tijd om te rouwen, te ontdekken, te proberen en te falen. Je bent niet te veel, je bent niet te weinig. Je bent genoeg — precies zoals je bent. En zoek mensen die je echt zien. Die zijn er. Ook al lijkt het soms niet zo.

Is er iets dat je graag zou willen dat de buitenwereld beter begrijpt over leven met autisme/ADHD?
Dat “niet kunnen” niet hetzelfde is als “niet willen”.
Dat het feit dat iemand iets soms wél kan, niet betekent dat het altijd makkelijk gaat.
Dat wat voor jullie een kleine moeite lijkt, voor ons soms een berg is.
En dat luisteren — echt luisteren zonder meteen te willen fixen — vaak het grootste geschenk is dat je ons kunt geven.

Wil je verder nog iets delen dat voor jou belangrijk is?
Ja. Kwetsbaarheid is geen teken van zwakte. Het vraagt enorme kracht om jezelf te laten zien, mét al je littekens, je angsten, je hoop.
Ik ben niet kapot. Ik ben niet minder. Ik ben gewoon… mezelf. En dat is meer dan genoeg.

Wil jij ook jouw ervaringsverhaal delen?
Bij Neurodivers Denken geloven we in de kracht van echte verhalen. Of je nu net je diagnose hebt gekregen, al jaren onderweg bent, of nog zoekende bent: jouw ervaring mag er zijn.

Wil je meedoen aan onze reeks ervaringsverhalen? Stuur dan een berichtje via de mail.

Je hoeft geen schrijver te zijn – jouw woorden zijn genoeg.

Samen maken we ruimte voor échte verhalen.

Even persoonlijk…

Overprikkeling en ik? We zijn geen vrienden. Ik kan me prima redden in het dagelijks leven, maar als de dag me vol gooit met onverwachte geluiden, veel mensen, fel licht en tien dingen tegelijk die om mijn aandacht vragen, dan merk ik dat het begint te borrelen. Niet gezellig, zo’n innerlijke storm.

Bij mij uit het zich soms in kortaf reageren, mezelf terugtrekken of simpelweg compleet vastlopen. En ik ben dan nét diegene die op het verkeerde moment in een overvolle supermarkt staat met een karretje dat piept en TL-verlichting die rechtstreeks uit de hel lijkt te komen. Dan wil ik echt alleen nog maar een dekentje, mijn noise cancelling koptelefoon, en een kat op schoot (of drie).

Wat mij helpt? Vooral kleine dingen. Even weg van de drukte. Ademhalen. Of gewoon toegeven dat ik nú een pauze nodig heb – zelfs als dat betekent dat ik mezelf even terugtrek in de wc bij een feestje (ja, guilty). En hoe eerder ik die signalen herken, hoe beter ik erbij kan blijven.

Herken je dit ook? Je bent niet de enige. En nee, je bent ook niet raar of zwak. Je brein is gewoon even klaar met alles. En dat mag.

Praktische tips tegen overprikkeling

1. Creëer een rustplek
Zorg thuis voor een plek waar je je kunt terugtrekken. Denk aan een hoekje met een zachte deken, dempend licht, en eventueel een koptelefoon of white noise. Maak deze plek heilig – als jij daar zit, is het tijd voor herstel.

2. Gebruik oordoppen of een noise cancelling koptelefoon
Geluid is vaak een grote trigger. Een goede koptelefoon of speciale oordoppen kunnen echt een wereld van verschil maken, zeker in drukke ruimtes zoals openbaar vervoer, winkels of kantoren.

3. Ademhalingsoefeningen
Een simpele ademhalingstechniek, zoals 4 tellen in, 4 tellen vasthouden en 4 tellen uitademen, kan je zenuwstelsel helpen kalmeren. Je hoeft geen yogi te zijn – zelfs één minuut bewust ademhalen helpt.

4. Plan hersteltijd in
Zet pauzes of rustmomenten in je agenda alsof het afspraken zijn. Vooral na intensieve activiteiten: sociaal contact, werk, boodschappen doen. Zo voorkom je dat je batterij ineens helemaal leeg is.

5. Minimaliseer visuele prikkels
Zeker bij thuiswerken of ontspanning kan een rustige omgeving enorm helpen. Denk aan gedempte verlichting, weinig rommel in je zichtveld, en bijvoorbeeld zachte kleuren.

6. Beperk multitasken
Doe liever één ding tegelijk. Taken afwisselen kost veel energie voor het brein. Zet meldingen op je telefoon uit, werk met lijstjes en neem de tijd voor elke taak.

7. Herken je signalen van overprikkeling
Begin je sneller geïrriteerd te raken? Lukt concentreren niet meer? Heb je moeite met praten of luisteren? Neem dat serieus. Hoe eerder je ingrijpt, hoe beter je herstelt.

8. Zoek je veilige mensen op
Soms helpt het om gewoon even te kunnen uitspreken wat je voelt, zonder oordeel. Zoek iemand die je vertrouwt – of overweeg een (online) lotgenotengroep waar je ervaringen kunt delen.

Overprikkeling helemaal vermijden lukt zelden, maar met deze technieken kun je jezelf beter ondersteunen. En vergeet vooral niet: zelfzorg is geen luxe. Het is een noodzaak!

Anders Denken, Anders Voelen

Mijn brein werkt net iets anders dan dat van de meeste mensen. Ik ben neurodivergent. Voor mij betekent dat dat ik dingen intens ervaar: geluiden, gevoelens, gedachten. Alles lijkt versterkt. En hoewel dat soms een kracht kan zijn, zoals creatief denken of hyperfocus, zorgt het ook voor momenten van diepe eenzaamheid.

In sociale situaties voel ik me vaak de buitenstaander. Terwijl anderen moeiteloos praten over koetjes en kalfjes, worstel ik om het gesprek te volgen. Niet omdat ik niet wil, maar omdat mijn brein constant andere kanten op gaat. Ik vraag me dan af: waarom voel ik me zo anders? Waarom lijkt iedereen het zoveel makkelijker te hebben?

Het Masker dat Ik Draag

Een groot deel van mijn leven heb ik geprobeerd te maskeren. Net doen alsof ik hetzelfde ben als iedereen, alsof mijn brein werkt zoals het “zou moeten”. Ik heb geleerd hoe ik sociaal moet zijn, hoe ik “normaal” kan reageren in situaties waarin mijn instinct me eigenlijk zegt om weg te rennen of stil te blijven. Maar dit masker dragen is uitputtend.

Na sociale interacties, zelfs met goede vrienden, voel ik me vaak leeg. Alsof ik mezelf kwijt ben. Het masker zorgt ervoor dat ik minder eenzaam lijk, maar in werkelijkheid vergroot het alleen maar mijn gevoel van isolatie. Want wie ben ik, als ik mezelf niet mag zijn?

De Stilte in de Eenzaamheid

Dan zijn er de momenten van stilte. De dagen waarop ik me terugtrek omdat ik simpelweg niet meer de energie heb om te doen alsof. Dat zijn de momenten waarop de eenzaamheid het hardst toeslaat. Het is niet dat ik niet wil verbinden met anderen, maar ik weet vaak niet hoe. En wanneer ik het wel probeer, voelt het alsof er een onzichtbare muur tussen mij en de rest van de wereld staat.

Eenzaamheid is meer dan alleen fysiek alleen zijn. Voor mij is het de onzichtbare strijd van niet kunnen uitdrukken hoe ik me echt voel, van niet altijd begrepen worden, zelfs door degenen die het dichtst bij me staan.

Verbinding Vinden in de Onvolmaaktheid

De afgelopen jaren heb ik geleerd dat er kracht zit in kwetsbaarheid. Door te praten over mijn neurodivergentie en mijn ervaringen met eenzaamheid, heb ik langzaam mensen gevonden die wél begrijpen hoe het voelt. Andere neurodivergente mensen die dezelfde strijd ervaren. Maar ook neurotypische mensen die openstaan voor een ander perspectief en niet bang zijn om te luisteren zonder te oordelen.

De grootste les die ik heb geleerd? Ik hoef niet altijd te maskeren. Ik mag zijn wie ik ben, met al mijn eigenaardigheden, zelfs als dat soms betekent dat ik even niet pas in het plaatje dat de maatschappij van me verwacht.

Neurodivergent zijn is een reis, en eenzaamheid is daar soms een onderdeel van. Maar het is een reis die ook ruimte laat voor zelfacceptatie, begrip en uiteindelijk verbinding – met anderen en met mezelf.

Een Onzichtbare Last

Hoewel de diagnose geen enorme verrassing was, dwong het me wel om mezelf opnieuw te ontdekken. Het was geen eenvoudige taak om te accepteren dat ik jarenlang dingen had genegeerd of niet had herkend in mezelf. Ik had signalen van overbelasting, uitputting en stress vaak afgedaan als gewoon “de norm”, terwijl het eigenlijk mijn manier was van omgaan met de onzichtbare last die het maskeren met zich meebracht. De aanvankelijke vreugde van de diagnose maakte snel plaats voor gevoelens van verlies, boosheid en verdriet. Ik besefte dat als ik mijn diagnose eerder had gehad, veel dingen waarschijnlijk anders waren gelopen.

Het was moeilijk te accepteren dat ik niet eerder doorhad dat het constant aanpassen van mezelf aan anderen, het ‘pleasen’ van mensen, en het vasthouden aan rollen die niet de mijne waren, zoveel energie kostte. Vaak raakte ik in een staat van paniek door het overweldigende gevoel geen controle te hebben over wie ik eigenlijk was.

De Reis naar Authentiek Zijn

Het proces van het loslaten van deze maskers begon langzaam. Wat was het echt dat ik leuk vond? Wie was ik als ik niet langer afhankelijk was van de goedkeuring van anderen? Ik begon met simpele dingen, zoals muziek. Ik ontdekte dat symphonic metal een belangrijk onderdeel van mijn identiteit was, en iets wat ik niet terug zag bij de mensen om mij heen. Dit leuk vinden was echt van mijzelf. Het luisteren naar de muziek die ik écht graag hoorde, gaf me een glimp van wie ik werkelijk was, voorbij de rollen die ik had aangenomen. Van daaruit begon ik ook mijn eigen mening te vormen over verschillende onderwerpen, waar ik vroeger altijd mensen napraatte om erbij te horen.

De zoektocht naar mijn ware zelf ging echter niet zonder moeilijkheden. Het was lang niet altijd gemakkelijk om de maskers die ik had opgebouwd los te laten. Ik merkte dat ik in relaties, hoewel ik daar meer mezelf kon zijn, vaak dingen overnam van mijn partners: muzieksmaken, hobby’s, zelfs standpunten. Alles om maar te passen, om maar geaccepteerd te worden. Maar nu, na de diagnose, besefte ik dat het tijd was om de reis naar mezelf te maken, om écht uit te zoeken wie ik was zonder de invloed van anderen.

De Moeilijkheden van Zelfontdekking

Het was een zoektocht die me veel moed vergde. Soms leek het alsof ik niet wist waar ik moest beginnen, hoe ik mijn ware zelf moest ontdekken. Ik merkte dat de eerste stap was om simpelweg te beginnen met dingen die ik interessant vond – muziek, films, boeken. Later breidde dat zich uit naar andere aspecten van mijn leven: welke waarden had ik? Wat vond ik écht belangrijk, zonder me te laten beïnvloeden door anderen?

Dit proces heeft me geleerd om meer bij mezelf te blijven en minder te zorgen over wat anderen van mij denken. Maar het heeft ook tijd gekost, en veel vallen en opstaan. Lange tijd vond ik het moeilijk om mijn eigen mening te uiten, vooral als deze afweek van de verwachtingen van anderen. Maar dankzij het contact met lotgenoten, mensen die mij accepteerden zoals ik ben, begon ik meer in mezelf te geloven en mijn angsten los te laten.

De Kracht van Grenzen Stellen

Wat ik ontdekte, is dat het loslaten van mijn maskers niet alleen bevrijdend was, maar ook een enorme boost voor mijn zelfvertrouwen gaf. Het gaf me de kracht om mijn grenzen aan te geven, om voor mezelf op te komen. Zo herinner ik me een situatie tijdens een cursus waarin ik voor het eerst in lange tijd echt bij mezelf bleef, ondanks de weerstand van een andere deelnemer. In het verleden had ik me waarschijnlijk aangepast, mijn grenzen opgegeven om de confrontatie te vermijden. Maar nu was ik in staat om mijn mening te delen, mijn grenzen te bewaken, zonder me te laten meeslepen door de gevoelens van de ander.

Het was een uitdaging, maar het gaf me ook een enorm gevoel van kracht. Het was niet perfect, maar het was een stap in de goede richting. Het erkennen van mijn waarde en het accepteren van mijn eigen grenzen, zonder constant te maskeren, gaf me de ruimte om energie te behouden en mijn emotionele belasting te verminderen.

De Kracht van Echte Verbinding

Deze reis naar mezelf heeft niet alleen mijn zelfbeeld veranderd, maar ook mijn sociale kring. Mijn cirkel is kleiner geworden, maar de mensen die ik nu om me heen heb, zijn van onschatbare waarde. Mijn partner accepteert mij volledig zoals ik ben, inclusief mijn ‘rugzakje’. Mijn beste vriend, zelf op het spectrum, begrijpt me op een dieper niveau. We hebben vaak maar een half woord nodig, en dat voelt zo bevrijdend.

Het feit dat ik nu in staat ben om mezelf te zijn, zonder altijd te maskeren, heeft mijn energie bevorderd en mijn emotionele stabiliteit verbeterd. Ik ben me meer bewust van de mensen die mijn energie kosten en heb geleerd om afstand te nemen van hen. Dat heeft niet altijd geleid tot gemakkelijkere keuzes, maar wel tot meer ruimte voor mezelf en mijn welzijn.

Een Stap naar Zelfliefde

Zelfacceptatie is een dynamisch proces, geen lineaire reis. Het gaat niet alleen om het loslaten van de maskers, maar ook om het leren om mijn eigen grenzen te respecteren, mijn eigen mening te uiten en mijn energie te beschermen. Ik leer steeds meer dat het oké is om niet altijd aan de verwachtingen van anderen te voldoen, en dat het belangrijk is om mijn eigen waarden te omarmen. Het is een reis die ik met geduld en liefde voor mezelf doormaak, met vallen en opstaan, maar altijd met het besef dat ik het waard ben om de authentieke versie van mezelf te zijn.

Jij Bent Jij

Dit alles heeft me geleerd dat het oké is om anders te zijn. Dat het oké is om te veranderen en te groeien. Dat het oké is om je reis naar jezelf te maken, zelfs als die reis niet altijd makkelijk is. Dus, ik nodig je uit om met me mee te gaan op deze reis van zelfontdekking, om je maskers af te leggen en te omarmen wie je werkelijk bent. Jij bent wie je kiest te zijn, en dat is genoeg.